Author: Կարեն Անտաշյան

[հակամարտություն + անմարդկային] մարդկության և մարդկայինության դեմ ուղղված ծանր հանցագործություններով ուղղորդվող հակամարտություն, ռազմական կոնֆլիկտ, պատերազմ։

Քյութուկ [քյոթուկ + քյութ] — գերխնամված, մարզված, յուղած, ծտոտ մարմնով, ինստագրամի ռիլերից տուն չհելնող քյաֆթառ, քյոթուկ բձեքի ու մորքուրների համար։

• [տեսանյութ + mute] տեսանյութեր, որոնք կարելի է դիտել առանց ձայնի`գիշերվա միլյոնին, տրանսպորտում, գործի ժամին, ԱԺ նիստերի ընթացքում, ցանկացած այլ անհսականալի, տագնապալի ու ձանձրացուցիչ հանգամանքներում՝ կեցության անտանելի թեթևությունը հաղթահարելու համար։ Էս կյանքում կարելի է ավերջ դիտել երեք բանի՝ այրվող կրակին, հոսող ջրին և յութուբյան կամ ֆեյսբուքյան էն վիդեոները, թե ինչպես են ինչ-որ հնդիկներ, չինացիներ կամ պակիստանցիներ խիյարիտ անում իրենց հանապազօրյա տաժանակիր աշխատանքը, ինչպես են իքնքնաշեն աներևակայելի սարքեր հորինում և դրանցով արդյունավետություն ավելի բարձր ցուցանիշներ գոյացնում։ Իբրև լավ տեսամյութեր աշխատում են նաև տեղի ու ժամանակի հստակ խարիսխ չունեցող փոքրիկ փորձանքները, երբ ինչ-որ մարդիկ իրենց անհիմն լավատեսության, ֆիզիկայի չիմացության կամ քթածակի հիմնավոր բացակայության բերումով փորձում են հնարքներ անել ու դե բնականաբար՝ ցբխվում են, տփվում են գետնին, գյաբռլամիշ են լինում, ախուջախ, անդազահան և այլ տրվմատիկ ելքով վերջնարդյունքների են հանգում, ինչը, խոստովանենք, չափազանց ծիծաղալի ու սրտհովացուցիչ։

[փեդ/փայտ + педофил/մանկապիղծ] Նորատունկ անտառում կամ ծմակուտի միայն մատղաշ ծառերի հանդեպ անօրինական փայտահատությամբ – փայտահենությամբ զբաղվողը։

[մոտավոր + մտավորական] բացարձակապես ամենայնի մասին իր բացառապես մոտավոր, աղոտ և կասկածելի պատկերացումներ ունեցող անձը, վաստակավոր պսևդոինտելեկտուալը, ում նախ և առաջ օրակազմիկ հարցերի մեկնաբանության համար զանգում են լրաթվականների լռագրողները։

[բարիդրացիություն + վրացի] հայ-վրացական վաղեմի հարևանության հազարամյակների պատմությունն ու էությունը խտացարած ներկայացնող բառ։ Խորհրդանշում է ստիպված հարևանի հետ ստիպված ընկերությունն ու բարեկամությունը, ստիպված համագործակցությունն ու հանդուրժողականությունը, որն առերես սվաղում, կոծկում է հավերժական մրցակցության, խորքային փոխադարձ ստորադասման ու անհանդուրժողականության, միմյանց ընդհանուր առմամբ տանել չկարողանալու զգայական ֆոնը։

Հայ-վրացական բարիվրացիական հարաբերությունները խորը պատմական հետքեր ունեն։ 19-րդ դարի սկզբին Թիֆլիսում ծաղկում ապրող, ֆինանսատնտեսական ու մշակութային մեծ հաջողություններ գրանցող հայկական համայնքը Վրաստանում վրացիների հանդեպ այնքան էր իրեն գերակա դիրքում համարում, որ քամահրանքով անվանում էր նրանց տուտուց վրացի (բառացի՝ հիմար վրացի), ընդգծելով նրանց իբր համեստ մտավոր կարողությունները։ Հայերը սիրում են ակտիվորեն շրջանառել այն թեզերը, որ դե Թիֆլիսը հայերն են կառուցել, վրացական գրերը Մաշտոցն է հորինել և առհասարակ հայտնի վրացիների մի ահագին մասը հայկական ծագում ունեն։ Վրացիները հակադարձելով՝ պնդում են, որ Հայաստանը վրացական թագավորության մաս է եղել, Վրաստանում ապրող հայկական մեծ համայնքները, այդ թվում նաև Ջավախքը գաղթական հայերին վրացիների կողմից արված մեծահոգի ժեստ են,  առհասարակ հայերը անշնորհակալ են և պատմության մեծ կեղծարարներ, իրենցից գողացել և սեփական անվան տակ հանրահռչակլ են գինու մշակույթը, եկեղեցաշինական ճարտարապետական ոճերը և այլն։

Մարդկային հարաբերությունների մակարդակում բարիվրացիությունը կեղծ-հաշվենկատ բարեկամությունը նկարագրող եզրևույթն է։

[ցլամարտ/ցռամարտ] անգլերեն՝ flame և ռուսերեն՝ срач եզրույթների հայեցի տեղայնացումն է։ Համացանցային խառնամբոխի կողմից որևէ հանրային հնչեղություն ունեցող կամ ստացած թեմայի բուռն և համակողմանի, բայց միևնույն ժամանակ ինքնանպատակ մեկնաբանումը, քննարկումը, վերլուծությունը սոցիալական մեդիայում, որ ուղեկցվում է անողոք նոթակոծությամբ, քոմենթահարությամբ, զանգվածային ֆեյքասպանությամբ և բլոկադաներով։

Եթե ավանդական դիսկուրսը խնդիր ունի դեմ և հակընդդեմ կարծիքների համադրմամբ ճշմարտությանը կամ գոնե հանրային կոնսենսուսի  հանգելուն, ապա որոշակի փուլից սկսած ցռամարտի ցանկացած համաճարակ վերածվում է սեփական կամ համայնքայի ինքնահաստատման համատեքստում անձնական վիրավորանքների ու թուքումրի համախառն սփռման։

Անկախ թեմայի բնույթից և խնդրի որոտից՝ ցռամարտում նրա քննարկման գաղափարական կմախքը ձևավորում է օնլայն կարծիքի առաջատար ցանցային ակտիվիստների՝ ցռամարտիկների կողմից, որոնք հավակնում են ամբողջականորեն տեղեկացված լինել տիեզերքի, մոլորակի, երկրի ու համայնքի բոլոր արդի խնդիրներից։

Ցռամարտի ցանկացած թեմա լրահսում հազվադեպ է գոյատևում մի քանի օրից ավել, որովհետև միշտ մի հրաշքով գտնվում է մտավոր փորացավության հանգեցնող նոր հարց։

Առավել էկզիստենցյալ սահմանմամբ ցռամարտը խմբակային անգիտակցականի մութ ուժերի դրդմամբ ստեղնամարտիկների համատեղ, ինքնաբուխ ակտիվացումն է, որ հանգեցնում է խմբակային ստեղնաշարժության օրգիայի և ուղեկցվում լեզվապղծության և լեզվաստեղծության բուռն բառաժայթքումով։

 

Տես նաև՝ ստեղնամարտ, ստեղնամարտիկ, ստեղնաշարժություն, զուռնալիստիկա, ֆեյքագիտություն

[Կուշտ ու Նիցցա + Կուստուրիցա] Այն հաճելի իրավիճակը, երբ որևէ «Ճ» դասի, հավանաբար հետսովետական երկրում պաշտոնավարելու ընթացքում կոռուպցիոն ճանապարհներով, արյունոտ պատմություններով կուտակած կապիտալդ լավ պարզաջրել էս, լեգալ բիզնեսներում ներդրել, իշխանական կլանդ բարեհաջող վերարտադրել էս, ընտանիքիդ համար եվրոպական կեցության իրավունք էս ստացել ու հիմա քեզ համար կուշտ ու խաղաղ լռված էս Ֆրանսիայի հարավներում մի տեղ, հավանաբար հենց Նիցցայում, նայում էս միջերկրականի փիրուզագույն ջրերին ու գոհ էս ընդհանուր առմամբ կյանքից։

Բայց որպեսզի քո պատմականության միֆը ամբողջական լինի՝ թարմ ոստրե ծծելու ու շամպայն ֆռթցնելու ընթացքում նաև իմաստասիրական ու քաղաքատնտեսական չարախինդ ռեպլիկներ էս թողնում հայրենի քաղաքական դաշտ։ Նաև, որ երիտասարդ թոշակառուին վայել խրոխտ կեցվածքը չընկրկի, մարտական ոգին մնա բարձր, ժամանակ առ ժամանակ կարելի է Տանզանիայում զվարճանալ առյուծների ու անտիլոպների որսով։

Բայց սա ամեն դեպքում կյանք է և ոչ թե քո այլասերված տվայտանքներից ծնված երազ ու թե ինչով այն կավարտվի, կպարզի՝ նախաքունուցունը։ 

Տես նաև՝ պրիվետռոբ, ռոբոտաշինություն, ռոբոտացում, ռոբ ին զոն, քոչարյուն, անքոչ հյուր, գռոբ, դալբառոբ, կոռոբցիա, անաէռոբ, ոռսորդը, դվայնիկ, տռայնիկ, ֆրի ու հաշիվը

Օգտագործման նախադեպը՝ ՀՀ-ում սահմանադրական կարգի տապալման մեղադրանքի շուրջ երկրորդ նախագահ Ռոբերտ Քոչարյանի տված հարցազրույցը, որտեղ մեղադրանքի աբսուրդը ներկայացնելու համար նա փորձում էր հղում անել Կուստուրիցայի արվեսսին, բայց փոխարենն ասեց՝ կուշտունիցա։ 

[selfie] Ինքնուկը որևէ լուսանկարող սարքի, իսկ ավելի հաճախ՝ խելախոսում ներդրված ֆոտոխցիկի միջոցով մարդու կամ նկարելու կոճակին սեղմելու ունակ որևէ այլ արարածի կողմից ինքն իր կամ իր մասնակցությամբ ստեղծված լուսանկարը կամ ինքնալուսանկարն է։

Հաճախ ինքնուկի ստեղծման համար օգտագործվում են թայմերը, հայելիներն ու մոնոփոդները (ինքնափեդ)։ Սակայն հիմնական գործիքը տարածության վրա ձգված սեփական ձեռքն է։ Էվոլյուցիայի տեսաբանների կարծիքով ինքնուկոմոլության արդյունքում սելֆիմանյակների ձեռքերը ժամանակի ընթացքում երկարելու են մոտ 35%-ով, ի դեպ միայն մեկ՝ ձախ կամ աջ ձեռքը։

Ինքնուկի ավանդական դիրքավորումներից  է բադապռոշը, երբ ինքն իրեն լուսանկարողը օբյեկտիվին է նայում հատուկ ուռցրած շրթունքներով և վավաշոտ հայացքով՝ կարծես ի ցույց դնելով իր սեռական աշխատասիրությունը կամ ինքնանպատակ սեքսունակությունը։  

Հայ իրականության մեջ տարածված է ինքնուկաշինության ազգային ազատագրական տարբերակը՝ սելֆիդայական շարժումը, երբ մեկն անհիմն լուսանկարվում է ռազմական ռեկվիզիտով կամ միջավայրում՝ ի ցույց դնելով, աչքակոխ անելով հայրենիքին մատուցվող իր ծառայությունները։ Սա սքողված լայքահավաքչության տարատեսակ է։

 

Տես նաև՝ սելֆի, սելփի, ինքնալուսանկար